VAN HOA
1. Trước thời kỳ đổi mới
a. Quan điểm chủ trương về xây dựng nền văn hoá mới
-Đề cương văn hoá Việt Nam (1943)
-Chống nạn mù chữ và giáo dục lại tinh thần nhân dân (sau CMT8)
-Đường lối văn hoá kháng chiến
-Chủ trương tiến hành cuộc cách mạng tư tưởng và văn hoá (1955-1986): nền văn hoá có nội dung XHCN và tính chất dân tộc, có tính đảng và tính nhân dân
2. Trong thời kỳ đổi mới
a. Qúa trình đổi mới tư duy về xây dựng và phát triển nền văn hoá
Nhận thức mới về 2 đặc trưng của nền văn hoá Việt Nam: tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc (Cương lĩnh 1991)
Nhận thức rõ hơn về chức năng của văn hoá: nền tảng tinh thần của xã hội; về vai trò của văn hoá: vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển (VII -> X)
Xác định vai trò đặc biệt của giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ: là động lực và có vị trí then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội (VII -> X)
b. Các quan điểm chỉ đạo về xây dựng và phát triển văn hoá
- Một là, văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội
+ Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội
Văn hoá được cấu thành bởi một hệ các giá trị tạo nên bản sắc của mỗi dân tộc. Các giá trị này thấm nhuần trong mỗi con người và cả cộng đồng, được tiếp nối qua các thế hệ, được vật chất hoá bền vững trong cấu trúc kinh tế - xã hội. Nó tác động hàng ngày đến cuộc sống vật chất - tinh thần của mọi thành viên bằng môi trường văn hoá - xã hội
+ Văn hoá là động lực thúc đẩy sự phát triển
Văn hoá là kết quả của sự sáng tạo của con người thể hiện tiềm năng sáng tạo của dân tộc. Vì vậy nó là nguồn lực nội sinh cho sự phát triển của dân tộc đó. Kinh nghiệm đổi mới thành công chứng minh luận điểm trên. Trong nền kinh tế tri thức thì tri thức, kỹ năng trở thành nguồn lực quan trọng nhất cho sự phát triển. Vai trò động lực và điều tiết của văn hoá trong kinh tế thị trường. Vai trò động lực của văn hoá trong hội nhập và bảo vệ môi trường. Văn hoá có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người và xây dựng xã hội mới
+ Văn hoá là một mục tiêu của phát triển
Mục tiêu: "dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ công bằng văn minh" là mục tiêu văn hoá Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội xác định: "Mục tiêu và động lực chính của sự phát triển là vì con người, do con người". Đó là chiến lược phát triển bền vững. Trong thực tế nhận thức và hành động, mục tiêu kinh tế vẫn thường lấn át mục tiêu văn hoá. Văn hoá vẫn thường bị xem là lĩnh vực đứng ngoài kinh tế. Hệ quả là kinh tế có thể tăng trưởng nhưng văn hoá bị suy giảm
-Hai là, nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
Tiên tiến: là yêu nước và tiến bộ, nd cốt lõi là lý tưởng ĐLDT và CNXH, thể hiện tinh thần nhân văn, hướng tới con người, giải phóng con người, phát triển cà hoàn thiện con người. Mang tinh thần dân chủ, đảm bảo cho mọi sáng tạo và mọi hoạt động VH. Bao gồm cả tính hiện đại: trình độ GD, KHCN...Tiên tiến không chỉ trong nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức biểu hiện, trong các phương tiện để chuyển tải nd
Bản sắc dân tộc: nền vh phải có sắc thái riêng, cái độc đáo của truyền thống, tâm hồn, cốt cách, lối sống..." nếu không sẽ trở thành "cái bóng" của nền vh khác. Mqh giữa vh và dtộc: vh là yếu tố cấu thành dt; là sức sống, là linh hồn của của một dt " Vh còn thì dt còn, ch suy thì dt suy, vh mất thì dt diệt vong. Bsvhdt: là những yếu tố độc đáo, đặc sắc của một nền vh, biểu hiện "đặc tính dt", "cốt cách dt" (HCM); là bộ "gen" bảo tổn dt. Bản sắc vh dân tộc VN: bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dt VN được vun đắp nên qua hàng nghìn năm lịch sử...
-Ba là, nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam
Hơn 50 dân tộc trên đất nước ta đều có những giá trị và bản sắc văn hoá riêng, bổ sung cho nhau. Cả cộng đồng các dân tộc Việt Nam có nền văn hoá chung thống nhất. Thống nhất bao hàm cả tính đa dạng, đa dạng trong sự thống nhất
-Bốn là, xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp chung của toàn dân, do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ tri thức giữ vai trò quan trọng
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng thì xây dựng văn hoá là công việc do mọi người cùng thực hiện. Văn hoá thẩm thấu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội do đó thực hành văn hoá là hoạt động hàng ngày của mỗi người dân. Quần chúng là người hưởng thụ, tiêu dùng, phổ biến, sáng tạo và lưu giữ các tài sản văn hoá. Các thành phần kinh tế cùng tham gia xây dựng, phát triển văn hoá. Các lực lượng văn hoá chuyên nghiệp giữ vai trò nòng cốt
-Năm là, văn hoá là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì, thân trọng.
Văn hoá là một mặt trận của cách mạng Việt Nam, quan trọng và gian khổ không kém mặt trận kinh tế, mặt trận chính trị. Hoạt động "xây" và "chống" trong văn hoá là quá trình cách mạng lâu dài, khó khăn, phức tạp, cần có ý chí cách mạng, có tính chiến đấu, cần sự kiên trì, thận trọng. Mặt trận vh là mặt trận đấu tranh gay gắt giữa tiến bộ và lạc hậu, giữa văn minh và tàn bạo, giữa văn hoá và phản văn hoá ở mỗi con người và cuả cả cộng đồng dân tộc
-Sáu là, giáo dục - đào tạo, cùng với khoa học và công nghệ được coi là quốc sách hàng đầu
Trong văn hoá, theo nghĩa rộng thì giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ là các lĩnh vực có tầm quan trọng đặc biệt trong thời đại kinh tế tri thức. Nhận thức được điều này, ngay từ Hội nghị TW2, Khoá VIII (tháng 12 - 1996) Đảng ta đã xác định: cùng với giáo dục và dào tạo, khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu. Trong thực tế điều hành chúng ta đã chưa làm đúng nhận thức này. Hai lĩnh vực này hiện nay đang có nhiều lúng túng, bất cập
c. Chủ trương xây dựng và phát triển nền văn hoá
-Một là, phát triển văn hoá gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế xã hội
Khi xác định mục tiêu phát triển văn hoá phải căn cứ và hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Và ngược lại. Phải xây dựng chính sách kinh tế trong văn hoá để gắn văn hoá với hoạt động kinh tế, khai thác tiềm năng kinh tế của văn hoá. Phải xây dựng chính sách văn hoá trong kinh tế để chủ động đưa các yếu tố văn hoá thâm nhập vào các hoạt động kinh tế - xã hội
-Hai là, làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Đó là con đường để các giá trị văn hoá trở thành nền tảng tinh thần bền vững của xã hội, trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội
-Ba là, bảo vệ bản sắc dân tộc, mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
Giữ gìn bản sắc dân tộc phải đi liền với chống lạc hậu, lỗi thời trong phong tục, tập quán và lề thói cũ. Chủ động tham gia hội nhập và giao lưu văn hoá với các quốc gia, xây dựng những giá trị mới của văn hoá đương đại
-Bốn là, đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triên nguồn nhân lực chất lượng cao
Đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý nội dung, phương pháp dạy và học, thực hiện "chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá", chấn hưng nền giáo dục Việt Nam
-Năm là, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ
Phấn đấu đến năm 2010 năng lực khoa học và công nghệ nước ta đạt trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực trên một số lĩnh vực quan trọng
-Sáu là, xây dựng và hoàn thiện các giá trị mới và nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế
NQTW 5 khoá VIII: XD con người VN trong giai đoạn CM mới
-Có tinh thần yêu nước, tự cường dt, phấn đấu vì đldt và cnxh, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội
-Đề cao tinh thần tập thể, đoàn kết phấn đấu vì lợi ích chung
-Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái
- Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo, năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xh
-Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, năng lực thẩm mỹ và thể lực
Bạn đang đọc truyện trên: ZingTruyen.Xyz